Nhiều chủ xe và doanh nghiệp vận tải lo lắng và hay thắc mắc rằng: “Vừa thay dầu, đi được vài nghìn km mà dầu dã chuyển sẫm màu và đen kịt, liệu đây có [hải dấu hiệu cho thấy dầu đang sử dụng là kém chất lượng?

Thực tế với động cơ Diesel khi chuyển màu nhanh như vậy không phải dầu kém chất lượng mà trong nhiều trường hợp còn cho thấy được dầu nhớt đang hoạt động với đúng chức năng và vai trò của nó là bảo vệ động cơ.

Vì sao dầu nhớt động cơ Diesel lại nhanh chóng đổi màu?

Trước hết chúng ta phải hiểu rằng, khác với động cơ xe xăng, động cơ diesel hoạt động với tỷ số nén cao hơn, từ đó sẽ tạo ra nhiều muội than trong quá trình đốt cháy nhiên liệu.

Dù hệ thống đốt hiện đại ngày càng tối ưu, một lượng muọi than nhỏ vẫn được sinh ra và lọt xuống các cácte dầu thông qua khe hở giữa piston và xi lanh.

Bởi nếu không được kiểm soát, các hạt muội này sẽ bánh lên thành động cơ từ đó hình thành các cặn carbon gây ra việc làm tắc đường dầu và gia tăng mài mòn các chi tiết.

Đây chính là lý do dầu nhớt động cơ Diesel cần có khả năng làm sạch mạnh hơn so với dầu dành cho động cơ xe xăng.

Dầu chuyển màu đen do dầu đang “gom” muội than

Trong dầu nhớt diesel hạng nặng luôn chứa hệ phụ gia Detergent (tẩy rửa) và Dispersant (phân tán cặn). Hai nhóm phụ gia này có nhiệm vụ chính là làm sạch bề mặt kim loại, tách các hạt muội than khỏi bề mặt động cơ. Ngoài ra nó còn giữ muội than phân táb lơ lửng trong dầu và ngăn chúng kết tụ thành cặn bùn hoặc cặn carbon. Chính lượng muọi than được giữ trong dầu sẽ khiến dầu nhanh chónh chuyển sang màu đen.

Nói một cách dễ hiểu hơn thì màu đen của dầu chính là bằng chứng cho việc dầu đang thu gom chất bẩn để bảo vệ động cơ.

Vậy thì dầu đen có đồng nghĩa với việc phải thay dầu ngay?

Dầu nhớt chuyển sang màu đen không đồng nghĩa với việc cần thay ngay lập tức. Màu sắc chỉ là một trong nhiều yếu tố phản ánh tình trạng của dầu nhớt và không thể dùng làm tiêu chí duy nhất để đánh giá chất lượng dầu. Thời điểm thay dầu cần được xác định dựa trên nhiều yếu tố như quãng đường đã vận hành, số giờ hoạt động của động cơ, khuyến cáo từ nhà sản xuất, điều kiện làm việc thực tế cũng như kết quả phân tích dầu đối với xe tải hoặc đội xe vận hành chuyên nghiệp. Trên thực tế, nhiều loại dầu nhớt diesel chất lượng cao có thể chuyển sang màu đen chỉ sau vài trăm đến vài nghìn kilomet do đang thực hiện nhiệm vụ giữ muội than và cặn bẩn lơ lửng trong dầu, nhưng vẫn duy trì đầy đủ khả năng bôi trơn và bảo vệ động cơ theo đúng thiết kế.

Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào màu sắc của dầu, người sử dụng nên tuân thủ chu kỳ bảo dưỡng và các khuyến nghị kỹ thuật để đảm bảo động cơ luôn vận hành ổn định và bền bỉ.

Đâu là thời điểm thích hợp để thay dầu?

Mặc dù dầu nhớt chuyển sang màu đen là hiện tượng bình thường đối với động cơ diesel, nhưng nếu đi kèm với các dấu hiệu bất thường thì người sử dụng cần kiểm tra ngay. Chẳng hạn, dầu trở nên đặc quánh, xuất hiện nhiều cặn bùn, có mùi khét hoặc mùi cháy, động cơ phát ra tiếng gõ lạ, áp suất dầu giảm hoặc xe có hiện tượng hao dầu bất thường. Đây đều là những dấu hiệu cho thấy dầu nhớt có thể đã xuống cấp, mất khả năng bôi trơn hoặc động cơ đang gặp sự cố kỹ thuật. Nếu tiếp tục vận hành trong tình trạng này, các chi tiết bên trong động cơ có nguy cơ bị mài mòn nghiêm trọng, làm tăng chi phí sửa chữa và ảnh hưởng đến tuổi thọ của thiết bị.

Vì vậy, khi phát hiện những biểu hiện trên, người dùng nên đưa xe đến trung tâm bảo dưỡng để kiểm tra và xử lý kịp thời.

Đối với động cơ diesel, dầu nhớt nhanh chóng chuyển sang màu đen không phải là dấu hiệu cho thấy dầu kém chất lượng mà đó là kết quả của quá trình dầu đang thu gom những hạt muội than để bảo vệ động cơ.

Vậy nên, điều quan trọng nhất chưa phải là màu của dầu mà là sử dụng đúng loại dầu đạt tiêu chuẩn, thay dầu đúng chu kỳ và lựa chọn được sản phẩm phù hợp với điều kiện vận hành. Vì đây mới là yếu tố chính quyết định tuổi thọ và hiệu suất của động cơ diesel.